Micron Document
`:top
`!Single Guide RNA`! (sgRNA) ist eine künstliche `F33f`_`[RNA`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=RNA]`_`f, die in der `F33f`_`[CRISPR/Cas-Methode`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=CRISPR/Cas-Methode]`_`f, der `F33f`_`[CRISPRi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=CRISPRi]`_`f oder der `F33f`_`[CRISPRa`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=CRISPRa]`_`f in Kombination mit `F33f`_`[Cas9`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Cas9]`_`f oder `F33f`_`[Cas12b`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Cas12b]`_`f verwendet wird.

>>Contents

• `F0af`_`[Eigenschaften`#eigenschaften]`_`f
• `F0af`_`[Weblinks`#weblinks]`_`f
• `F0af`_`[Einzelnachweise`#einzelnachweise]`_`f

-─

>>Eigenschaften

Die sgRNA bildet eine `F33f`_`[Sekundärstruktur`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Sekundärstruktur]`_`f, die als `*R-loop`* bezeichnet wird.`:cite-ref-jiang-1-0[`F5bf`_`[1`#cite-note-jiang-1]`_`f] Sie kann in `F33f`_`[Bakterien`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Bakterien]`_`f,`:cite-ref-pmid23360965-2-0[`F5bf`_`[2`#cite-note-pmid23360965-2]`_`f]`:cite-ref-pmid27238023-3-0[`F5bf`_`[3`#cite-note-pmid27238023-3]`_`f]`:cite-ref-pmid27996021-4-0[`F5bf`_`[4`#cite-note-pmid27996021-4]`_`f] `F33f`_`[Hefen`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Hefen]`_`f,`:cite-ref-pmid23460208-5-0[`F5bf`_`[5`#cite-note-pmid23460208-5]`_`f] `F33f`_`[Fruchtfliegen`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Taufliegen]`_`f,`:cite-ref-pmid2408874-6-0[`F5bf`_`[6`#cite-note-pmid2408874-6]`_`f] `F33f`_`[Zebrafischen`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Zebrafisch]`_`f`:cite-ref-pmid23360964-7-0[`F5bf`_`[7`#cite-note-pmid23360964-7]`_`f], `F33f`_`[Mäusen`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Hausmaus]`_`f`:cite-ref-pmid23643243-8-0[`F5bf`_`[8`#cite-note-pmid23643243-8]`_`f] und Menschen`:cite-ref-9[`F5bf`_`[9`#cite-note-9]`_`f] verwendet werden. Daraufhin wird sie von Cas-Proteinen des Typs I und II gebunden.`:cite-ref-jiang-1-1[`F5bf`_`[1`#cite-note-jiang-1]`_`f] Natürlicherweise bindet Cas9 zwei RNAs, die `F33f`_`[crRNA`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=CrRNA]`_`f und die `F33f`_`[tracrRNA`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=TracrRNA]`_`f, während bei der Methode nur eine aus Sequenzen der beiden RNAs bestehende (einkettige) sgRNA verwendet wird.`:cite-ref-10[`F5bf`_`[10`#cite-note-10]`_`f] Dadurch muss für die CRISPR/Cas-Methode nur eine DNA synthetisiert werden, die als Template der sgRNA dient. Eine sgRNA besteht aus den 20 `F33f`_`[Nukleotiden`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Nukleotid]`_`f strangaufwärts (in 5'-Richtung) von einem `F33f`_`[Protospacer Adjacent Motif`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Protospacer_Adjacent_Motif]`_`f (PAM) der zu schneidenden Ziel-`F33f`_`[DNA`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=DNA]`_`f und einem Teil der tracrRNA. Bevorzugt befindet sich am 5'-Ende der 20 Nukleotide (Position 1) ein `F33f`_`[Guaninnukleotid`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Guanin]`_`f (`*GC-clamp`*) und vier Nukleotide vor dem PAM (Position 17) ein `F33f`_`[Adenin`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Adenin]`_`f- oder `F33f`_`[Thyminnukleotid`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Thymin]`_`f.`:cite-ref-takarabi-how-to-d-11-0[`F5bf`_`[11`#cite-note-takarabi-how-to-d-11]`_`f] Programme zur Identifikation von 20 Nukleotiden vor einem PAM bzw. zum Entwerfen einer sgRNA sind beispielsweise CHOPCHOP,`:cite-ref-uib-chopchop-12-0[`F5bf`_`[12`#cite-note-uib-chopchop-12]`_`f] CasOFFinder,`:cite-ref-rgenome-crispr-r-13-0[`F5bf`_`[13`#cite-note-rgenome-crispr-r-13]`_`f] FlyCRISPR,`:cite-ref-wisc-crispr-o-14-0[`F5bf`_`[14`#cite-note-wisc-crispr-o-14]`_`f] CRISPR-ERA,`:cite-ref-stanford-crispr-e-15-0[`F5bf`_`[15`#cite-note-stanford-crispr-e-15]`_`f] SgRNA Designer,`:cite-ref-broadins-sgrna-de-16-0[`F5bf`_`[16`#cite-note-broadins-sgrna-de-16]`_`f] CRISPOR,`:cite-ref-tefor-crispor-17-0[`F5bf`_`[17`#cite-note-tefor-crispor-17]`_`f] E-CRISP`:cite-ref-e-crisp-e-crisp-18-0[`F5bf`_`[18`#cite-note-e-crisp-e-crisp-18]`_`f] und CRISPRdirect.`:cite-ref-mohr-19-0[`F5bf`_`[19`#cite-note-mohr-19]`_`f]

Meistens werden zum Einschleusen der sgRNA in `F33f`_`[eukaryotische`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Eukaryotisch]`_`f Zellen `F33f`_`[virale Vektoren`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Viraler_Vektor]`_`f `F33f`_`[transduziert`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Transduktion]`_`f oder `F33f`_`[Plasmide`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Plasmid]`_`f `F33f`_`[transfiziert`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Transfektion]`_`f. Bei Verwendung zur `F33f`_`[Gentherapie`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Gentherapie]`_`f in Eukaryoten wird ein `F33f`_`[eukaryotischer Promotor`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Eukaryotischer_Promotor]`_`f verwendet. Im Falle einer Einschleusung des Cas-Proteins und der sgRNA in eine `F33f`_`[Zelle`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Zelle_(Biologie)]`_`f wird die sgRNA vorher durch eine `F33f`_`[In-vitro-Transkription`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=In-vitro-Transkription]`_`f erzeugt. Dies geschieht beispielsweise mittels eines T7-`F33f`_`[Promotors`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Promotor_(Genetik)]`_`f im DNA-Template und der `F33f`_`[T7-RNA Polymerase`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=T7-RNA-Polymerase]`_`f.

>>Weblinks

• `*How to Design Your gRNA for CRISPR Genome Editing`*, abgerufen am 29. Januar 2019.

>>Einzelnachweise

`:cite-note-jiang-1`!1.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-jiang-1-0]`_`f F. Jiang, D. W. Taylor, J. S. Chen, J. E. Kornfeld, K. Zhou, A. J. Thompson, E. Nogales, J. A. Doudna: `*Structures of a CRISPR-Cas9 R-loop complex primed for DNA cleavage.`* In: `*`F33f`_`[Science`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Science]`_`f.`* Band 351, Nummer 6275, Februar 2016, S. 867–871, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1126/science.aad8282, PMID 26841432, PMC 5111852 (freier Volltext).
`:cite-note-pmid23360965-2`!2.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-pmid23360965-2-0]`_`f W. Jiang, D. Bikard, D. Cox, F. Zhang, L. A. Marraffini: `*RNA-guided editing of bacterial genomes using CRISPR-Cas systems.`* In: `*`F33f`_`[Nature Biotechnology`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Nature_Biotechnology]`_`f.`* Band 31, Nummer 3, März 2013, S. 233–239, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1038/nbt.2508, PMID 23360965, PMC 3748948 (freier Volltext).
`:cite-note-pmid27238023-3`!3.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-pmid27238023-3-0]`_`f J. M. Peters, A. Colavin, H. Shi, T. L. Czarny, M. H. Larson, S. Wong, J. S. Hawkins, C. H. Lu, B. M. Koo, E. Marta, A. L. Shiver, E. H. Whitehead, J. S. Weissman, E. D. Brown, L. S. Qi, K. C. Huang, C. A. Gross: `*A Comprehensive, CRISPR-based Functional Analysis of Essential Genes in Bacteria.`* In: `*`F33f`_`[Cell`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Cell_(Zeitschrift)]`_`f.`* Band 165, Nummer 6, Juni 2016, S. 1493–1506, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1016/j.cell.2016.05.003, PMID 27238023, PMC 4894308 (freier Volltext).
`:cite-note-pmid27996021-4`!4.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-pmid27996021-4-0]`_`f X. T. Li, Y. Jun, M. J. Erickstad, S. D. Brown, A. Parks, D. L. Court, S. Jun: `*tCRISPRi: tunable and reversible, one-step control of gene expression.`* In: `*`F33f`_`[Scientific Reports`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Scientific_Reports]`_`f.`* Band 6, 12 2016, S. 39076, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1038/srep39076, PMID 27996021, PMC 5171832 (freier Volltext).
`:cite-note-pmid23460208-5`!5.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-pmid23460208-5-0]`_`f J. E. DiCarlo, J. E. Norville, P. Mali, X. Rios, J. Aach, G. M. Church: `*Genome engineering in Saccharomyces cerevisiae using CRISPR-Cas systems.`* In: `*Nucleic acids research.`* Band 41, Nummer 7, April 2013, S. 4336–4343, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1093/nar/gkt135, PMID 23460208, PMC 3627607 (freier Volltext).
`:cite-note-pmid2408874-6`!6.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-pmid2408874-6-0]`_`f G. W. Thickbroom, F. L. Mastaglia: `*Cerebral events preceding self-paced and visually triggered saccades. A study of presaccadic potentials.`* In: `*Electroencephalography and clinical neurophysiology.`* Band 62, Nummer 4, Juli 1985, S. 277–289, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1016/0168-5597(85)90005-x, PMID 2408874.
`:cite-note-pmid23360964-7`!7.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-pmid23360964-7-0]`_`f W. Y. Hwang, Y. Fu, D. Reyon, M. L. Maeder, S. Q. Tsai, J. D. Sander, R. T. Peterson, J. R. Yeh, J. K. Joung: `*Efficient genome editing in zebrafish using a CRISPR-Cas system.`* In: `*`F33f`_`[Nature Biotechnology`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Nature_Biotechnology]`_`f.`* Band 31, Nummer 3, März 2013, S. 227–229, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1038/nbt.2501, PMID 23360964, PMC 3686313 (freier Volltext).
`:cite-note-pmid23643243-8`!8.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-pmid23643243-8-0]`_`f H. Wang, H. Yang, C. S. Shivalila, M. M. Dawlaty, A. W. Cheng, F. Zhang, R. Jaenisch: `*One-step generation of mice carrying mutations in multiple genes by CRISPR/Cas-mediated genome engineering.`* In: `*`F33f`_`[Cell`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Cell_(Zeitschrift)]`_`f.`* Band 153, Nummer 4, Mai 2013, S. 910–918, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1016/j.cell.2013.04.025, PMID 23643243, PMC 3969854 (freier Volltext).
`:cite-note-9`!9.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-9]`_`f Ishani Dasgupta, Terence R. Flotte, Allison M. Keeler: CRISPR/Cas-Dependent and Nuclease-Free In Vivo Therapeutic Gene Editing. In: Human Gene Therapy. Band 32, Nr. 5–6, März 2021, `F33f`_`[ISSN`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Internationale_Standardnummer_für_fortlaufende_Sammelwerke]`_`f 1043-0342, S. 275–293, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1089/hum.2021.013 (liebertpub.com [abgerufen am 20. Januar 2025]).
`:cite-note-10`!10.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-10]`_`f M. Jinek, K. Chylinski, I. Fonfara, M. Hauer, J. A. Doudna, E. Charpentier: `*A programmable dual-RNA-guided DNA endonuclease in adaptive bacterial immunity.`* In: `*`F33f`_`[Science`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Science]`_`f.`* Band 337, Nummer 6096, August 2012, S. 816–821, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1126/science.1225829, PMID 22745249, PMC 6286148 (freier Volltext).
`:cite-note-takarabi-how-to-d-11`!11.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-takarabi-how-to-d-11-0]`_`f `*How to design sgRNA sequences.`* In: `*takarabio.com.`* Abgerufen am 2. Februar 2019.
`:cite-note-uib-chopchop-12`!12.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-uib-chopchop-12-0]`_`f `*CHOPCHOP.`* In: `*chopchop.cbu.uib.no.`* Abgerufen am 30. Januar 2019 (englisch).
`:cite-note-rgenome-crispr-r-13`!13.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-rgenome-crispr-r-13-0]`_`f `*CRISPR RGEN Tools.`* In: `*rgenome.net.`* Abgerufen am 30. Januar 2019 (englisch).
`:cite-note-wisc-crispr-o-14`!14.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-wisc-crispr-o-14-0]`_`f C. Dustin Rubinstein, Ed O'Connor-Giles, Kate O': `*CRISPR Optimal Target Finder.`* Abgerufen am 21. August 2024 (englisch).
`:cite-note-stanford-crispr-e-15`!15.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-stanford-crispr-e-15-0]`_`f `*CRISPR-ERA.`* In: `*crispr-era.stanford.edu.`* Abgerufen am 30. Januar 2019.
`:cite-note-broadins-sgrna-de-16`!16.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-broadins-sgrna-de-16-0]`_`f `*sgRNA Designer: CRISPRko.`* In: `*portals.broadinstitute.org.`* Abgerufen am 30. Januar 2019 (englisch).
`:cite-note-tefor-crispor-17`!17.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-tefor-crispor-17-0]`_`f `*CRISPOR.`* In: `*crispor.tefor.net.`* Abgerufen am 30. Januar 2019.
`:cite-note-e-crisp-e-crisp-18`!18.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-e-crisp-e-crisp-18-0]`_`f `*E-CRISP Design.`* In: `*e-crisp.org.`* 1. Januar 2013, abgerufen am 30. Januar 2019 (enc).
`:cite-note-mohr-19`!19.`! `F0af`_`[↑`#cite-ref-mohr-19-0]`_`f S. E. Mohr, Y. Hu, B. Ewen-Campen, B. E. Housden, R. Viswanatha, N. Perrimon: `*CRISPR guide RNA design for research applications.`* In: `*The FEBS journal.`* Band 283, Nummer 17, 09 2016, S. 3232–3238, `F33f`_`[doi`:/page/entry.mu`zim=wikipedia_de_all_nopic_2026-01.zim|entry_path=Digital_Object_Identifier]`_`f:10.1111/febs.13777, PMID 27276584, PMC 5014588 (freier Volltext).

`c`F0af`_`[↑ Back to top`#top]`_`f`a